سیستم فرمان یکی از مهمترین بخشهای خودرو است که وظیفه کنترل جهت حرکت را بر عهده دارد. در خودروهای مختلف از انواع جعبه فرمان استفاده میشود که رایجترین آنها جعبه فرمان معمولی (مکانیکی) و جعبه فرمان هیدرولیک است.
بسیاری از رانندگان هنگام خرید خودرو یا تعمیر سیستم فرمان این سؤال را مطرح میکنند که تفاوت جعبه فرمان هیدرولیک و معمولی چیست و کدام یک عملکرد بهتری دارد؟ در این مقاله به بررسی کامل این دو نوع سیستم فرمان میپردازیم.
جعبه فرمان چیست؟
جعبه فرمان مجموعهای از قطعات مکانیکی است که حرکت چرخشی فرمان را به حرکت مورد نیاز چرخهای جلو تبدیل میکند. این سیستم باعث میشود راننده بتواند جهت حرکت خودرو را کنترل کند.
در خودروهای قدیمیتر معمولاً از جعبه فرمان مکانیکی استفاده میشد اما امروزه بیشتر خودروها به سیستم فرمان هیدرولیک یا برقی مجهز هستند.
جعبه فرمان معمولی (مکانیکی) چیست؟
در سیستم فرمان معمولی، تمام نیروی مورد نیاز برای چرخاندن چرخها توسط راننده تأمین میشود.
در این نوع سیستم هیچ پمپ، روغن هیدرولیک یا تجهیزات کمکی وجود ندارد و حرکت فرمان تنها از طریق قطعات مکانیکی به چرخها منتقل میشود.
مزایای جعبه فرمان معمولی
- ساختار سادهتر
- هزینه تعمیر کمتر
- استهلاک پایینتر
- عدم نیاز به روغن هیدرولیک
معایب جعبه فرمان معمولی
- سفت بودن فرمان
- خستگی بیشتر راننده در مسیرهای طولانی
- دشواری پارک کردن خودرو
- کنترل سختتر در سرعتهای پایین
جعبه فرمان هیدرولیک چیست؟
در سیستم فرمان هیدرولیک از یک پمپ هیدرولیک و روغن مخصوص استفاده میشود تا بخشی از نیروی لازم برای چرخاندن فرمان تأمین گردد.
در این سیستم، هنگام چرخاندن فرمان، فشار روغن به راننده کمک میکند تا فرمان نرمتر و راحتتر حرکت کند.
اجزای اصلی سیستم فرمان هیدرولیک
- جعبه فرمان
- پمپ هیدرولیک فرمان
- مخزن روغن هیدرولیک
- شیلنگهای فشار قوی
- روغن هیدرولیک
مزایای جعبه فرمان هیدرولیک
- نرمی فرمان
- راحتی بیشتر هنگام رانندگی
- سهولت پارک خودرو
- کاهش خستگی راننده
- کنترل بهتر در سرعتهای پایین
معایب جعبه فرمان هیدرولیک
- هزینه نگهداری بیشتر
- احتمال نشتی روغن
- خرابی پمپ هیدرولیک
- نیاز به سرویس دورهای
- مصرف بخشی از توان موتور
تفاوت جعبه فرمان هیدرولیک و معمولی
| ویژگی | جعبه فرمان معمولی | جعبه فرمان هیدرولیک |
|---|---|---|
| میزان نرمی فرمان | کم | زیاد |
| راحتی رانندگی | متوسط | بسیار خوب |
| هزینه تعمیر | کمتر | بیشتر |
| نیاز به روغن | ندارد | دارد |
| پیچیدگی سیستم | ساده | پیچیدهتر |
| هزینه نگهداری | پایین | بالاتر |
| عملکرد در پارک | سختتر | راحتتر |
از کجا بفهمیم جعبه فرمان هیدرولیک خراب شده است؟
برخی از مهمترین علائم خرابی جعبه فرمان هیدرولیک عبارتاند از:
- سفت شدن فرمان
- شنیدن صدای زوزه هنگام چرخاندن فرمان
- نشتی روغن هیدرولیک
- کاهش سطح روغن مخزن
- لرزش فرمان
- سخت شدن فرمان هنگام پارک
در صورت مشاهده این علائم بهتر است سیستم فرمان توسط تعمیرکار بررسی شود.
آیا میتوان جعبه فرمان معمولی را به هیدرولیک تبدیل کرد؟
در برخی خودروها امکان تبدیل فرمان معمولی به هیدرولیک وجود دارد اما این کار نیازمند تعویض قطعات مختلف از جمله جعبه فرمان، پمپ هیدرولیک، شیلنگها و تجهیزات جانبی است.
به همین دلیل قبل از انجام این تغییر باید از نظر فنی و اقتصادی آن را بررسی کرد.
کدام نوع جعبه فرمان بهتر است؟
اگر راحتی رانندگی، کنترل بهتر خودرو و فرمان نرم برای شما اهمیت دارد، جعبه فرمان هیدرولیک انتخاب مناسبتری است.
اما اگر سادگی سیستم، هزینه تعمیر کمتر و نگهداری آسانتر را ترجیح میدهید، جعبه فرمان معمولی میتواند گزینه قابل قبولی باشد.
امروزه در بیشتر خودروهای سواری از سیستمهای هیدرولیک یا فرمان برقی استفاده میشود زیرا تجربه رانندگی راحتتری را برای راننده فراهم میکنند.
جمعبندی
مهمترین تفاوت جعبه فرمان هیدرولیک و معمولی در میزان نیروی مورد نیاز برای چرخاندن فرمان است. در جعبه فرمان معمولی تمام نیرو توسط راننده تأمین میشود، در حالی که سیستم هیدرولیک با کمک فشار روغن، فرمان را نرمتر و کنترل خودرو را آسانتر میکند.
اگرچه فرمان هیدرولیک هزینه نگهداری بیشتری دارد، اما راحتی رانندگی و عملکرد بهتر آن باعث شده است به یکی از پرکاربردترین سیستمهای فرمان در خودروهای امروزی تبدیل شود.
شبکه های اجتماعی ما را دنبال کنید